مقدمه: امروزه ناباروری حدود 27.4 درصد زنان 15 تا 44 سال، 11% زنان در سن باروری را تحت تاثیر خود قرار داده است. ید یک عنصر ریز مغذی است که برای سنتز هورمون های تیروئیدی ضروری می باشد. غلظت هورمون های تیروئیدی در خون تحت تاثیر میزان ید دریافتی بوده و تغییرات هورمون های تیروئیدی بر روی سیستم تولیدمثل موثر می باشد. امروزه تمام مردم ایران بدون توجه به وضعیت ذخایر ید بدن، نمک یددار مصرف می کنند. لذا با توجه به شیوع فراوان ناباروری در بین زوج های جوان، در این مطالعه تاثیر مصرف نمک یددار بر باروری موش های بزرگ آزمایشگاهی نر مورد بررسی قرار گرفت.مواد و روش ها: در این مطالعه از 20 موش نر و 10 موش ماده نژاد ویستار استفاده گردید که موش های نر به دو گروه تیمار کنترل تقسیم شدند، گروه تیمار ید دریافت کردند، گروه کنترل وموش های ماده با رژیم معمولی تغذیه گردیدند. به منظور بررسی اثرات احتمالی نمک یددار بر وزن بیضه ها، در پایان هفته چهارم، به منظور بررسی تغییرات وزنی بیضه ها نسبت به وزن بدن، درصد تحرک و تعداد اسپرم و همچنین میزان ذخیره اسپرمی اپیدیدیم، 5 موش نر از هر گروه توزین شده و کشته شدند. موش های نر باقیمانده با موش های ماده به صورت جفت جفت در قفس های جداگانه قرار داده شده و تعداد، جنسیت و سلامت نوزادان آن ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که تعداد نوزادان سالم موش های نری که ید دریافت کرده بودند نسبت به گروه کنترل به طور معنی داری کمتر بود (p˂0.05). اما نتایج حاصل از آنالیز اسپرم بین دو گروه تفاوت معنی داری نداشت.بحث و نتیجه گیری: با توجه به تاثیر منفی دریافت نمک یددار بر میزان باروری، مصرف نمک یددار در افرادی که کمبود ید در رژیم غذایی خود ندارند، توصیه نمی شود.

مقدمه: با توجه به نقش کمبود ید در ایجاد گواتر و تاثیر آن بر عملکرد تیرویید، وضعیت جسمی و هوشی افراد و از آنجا که روستای آهار (منطقه کوهستانی واقع در شمال شرق تهران) در سال 1372 به عنوان منطقه کمبود ید شناخته شده بود، این بررسی جهت پایش ید در دانش آموزان این روستا 6 سال پس از تجویز محلول روغنی ید دار و نیز اجرای برنامه مصرف نمک ید دار در اهالی روستا انجام گرفت.مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی (Descriptive) بر روی کلیه دانش آموزان دختر 14-6 سال این روستا با انجام معاینه بالینی از نظر گواتر، نمونه گیری خون برای تعیین هورمون های تیرویید و نمونه گیری ادرار در سه نوبت برای اندازه گیری ید دفعی ادرار صورت پذیرفت. بر اساس معیار سازمان بهداشت جهانی بزرگی تیرویید افراد از صفر تا 2 تعریف شد. اندازه گیری غلظت هورمونهای تیرویید توسط کیت های تجاری و اندازه گیری ید ادرار با روش هضم به عمل آمد. نتایج حاصل از این بررسی با داده های موجود در سال 1372 (قبل از تجویز ید) مقایسه گردید.یافته ها: نتایج معاینه بالینی گواتر نشان داد که گواتر درجه 2 از 86 درصد در سال 1372 به 5 درصد در سال 1378 رسیده که این کاهش از نظر آماری معنی دار بود (P<0.001). شیوع گواتر درجه 1 به طور مشخصی افزایش یافت (از 10 درصد به 53 درصد P<0.001). شیوع کلی گواتر به میزان 39 درصد نسبت به سال 1372 کاهش (از 96 درصد به 58 درصد) و میانگین ید دفعی ادرار افزایش قابل توجهی نشان داد (از 5.6 میکروگرم در دسی لیتر در سال 72 به و 18.4 میکروگرم در دسی لیتر در سال 78،P<0.001 ). میانگین هورمون های T3 و هورمون محرک تیرویید (TSH) و میزان برداشت T3 توسط رزین (RT3UP) در سال 1378 در محدوده طبیعی قرار داشتند.نتیجه گیری و توصیه ها: تجویز ید روغنی و به دنبال آن مصرف نمک یددار سبب کاهش قابل توجهی در شیوع و شدت گواتر، افزایش مشخص در میزان ید دفعی ادرار و درستکاری تیرویید گردیده است. ادامه مطالعات پایش اثر ید تکمیلی بر وضعیت گواتر در مناطق مختلف ایران توصیه می گردد.

سابقه و هدف: تاکنون کمبود هیچ ماده مغذی را در جهان مانند ید فاجعه آمیز نخوانده اند و ابعاد کمبود هیچ ماده مغذی به اندازه ید مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار نگرفته است. نقش موثر ید در ساختن هورمون های غده تیرویید و تاثیر هورمون های فوق در اعمال حیاتی انسان در دوران جنینی، کودکی و بلوغ، دلیل عمده اهمیت ید است. هدف ما از این تحقیق بررسی میزان ید در نمک های یددار توزیع شده در استان سمنان در پاییز 1383 و مقایسه آن با استاندارد و ارایه پیشنهادات و راه حل های لازم برای رفع مشکل احتمالی بوده است. مواد و روش ها: به منظور نمونه گیری از نمک های یددار، به کلیه تعاونی های مصرف و عمده فروشی های شهرستان های استان سمنان مراجعه و در هر مرکز، سه بسته از هر نوع نمک را به صورت تصادفی انتخاب نمودیم. به منظور اطمینان از تهیه نمونه از کلیه نمک های یددار توزیع شده، به تعدادی از خواربار فروشی های سطح شهرها نیز مراجعه شد. نمونه برداری ها در سه ماه فصل پاییز و هر ماه دو بار (نیمه اول و دوم هر ماه) صورت گرفت. نمونه ها در آزمایشگاه شیمیایی دانشکده بهداشت دامغان مورد آزمایش قرار گرفتند. برای اندازه گیری ید در نمونه های یددار از روش تیتراسیون که روش توصیه شده از سوی فارماکوپه بریتانیا می باشد استفاده گردید.یافته ها: از 16 نوع نمک یددار توزیع شده در استان سمنان در هنگام پژوهش، میانگین ید 31.2 درصد از نمک های یددار، خارج از محدوده قابل قبول (ppm 50-30) بود که 12.5 درصد از حداقل مقدار ید قابل قبول (30ppm) کم تر و 18.7 درصد از حداکثر مقدار ید قابل قبول (ppm 50) بیش تر ید داشتند. نتیجه گیری: یافته های حاصل از این پژوهش نشان می دهد، هیچ یک از نمک های یددار توزیع شده در استان سمنان هنگام پژوهش استاندارد ppm 40 را رعایت نکرده و 31.2 درصد از نمک های یددار توزیع شده خارج از محدوده قابل قبول ppm 50-30 بودند. لذا با توجه به اهمیت این ریزمغذی در سلامت انسان و نقش بسیار با ارزش آن در اعمال حیاتی بدن در دوران مختلف، کنترل لازم برای یددار نمودن نمک ها در حد استاندارد و محدوده قابل قبول برای تمامی کارخانجات تولید کننده نمک های یددار و لزوم نظارت دقیق و مستمر بر این کارخانجات و نیز نمونه برداری مستمر از نمک های یددار توزیع شده در بازار فروش و وضع و اجرای قوانین و مقررات لازم برای جلوگیری از تخلفات توصیه می گردد.

در بررسی قبلی ما در سال 1362، گواتر بصورت فرابومی (هیپرآندمیک) در شهریار وجود داشت. با توجه به اینکه 12 سال است نمک یددار در این منطقه توزیع شده، این بررسی جهت تاثیر نمک یددار بر هورمونهای تیرویید، ید دفعی ادرار و درجه گواتر در سال 1374 در منطقه شهریار انجام گردید. 3164 نفر شامل 58% زن و 42% مرد از طریق نمونه گیری تصادفی در منطقه شهریار انتخاب شدند. درجات گواتر بر اساس طبقه بندی سازمان جهانی بهداشت، سنجش ید ادرار با روش هضم و اندازه گیری هورمونها با کیتهای تجاری انجام گردید. نتایج با یافته های سال 1362 مقایسه شد. شیوع گواتر در سالهای 62 و 74 بتـرتیب در مـردان 50 و 40%، در زنـان 70 و 51% و در کـل جامعـه 60 و 47% بود. این کاهش در هر سـه مـورد معنی دار (P<0.001) بود. کاهش شیوع گواتر بخصوص در سنین پایین مشاهده شد، بترتیب برای سالهای 62 و 74، کمتر از 6 ساله 23 در مقابل 7%؛ 6 تا 12 ساله 82 در مقابل 46%؛ و 13 تا 18 ساله 78 در مقابل 66% بود (P<0.001). میانگین ید دفعی ادرار قبل و پس از مصرف نمک یددار 6/7±5/6 و(P<0.001) μg/dL 18.5±13.1 بود. در بررسی سال 1362، 5/47% افراد مورد بررسی ید ادرار در حد 2 تا 5 میکروگرم در دسی لیتر داشتند، در حالی که در بررسی سال 1374 میزان ید ادرار در 65%  افراد مورد بررسی بین 10 تا 25 میکروگرم در دسی لیتر بوده است. میانگین هورمونها قبل و بعد از مصرف نمک یددار بترتیب عبارت بودند از T4 معادل 1/1±2/9 در مقابل (NS) μg/dL 9.3±1.9،T3  معادل 30±142 در مقابل ng/dL 154±42،(P<0.001)  و TSH  معادل 1.8±1.1 در مقابل μU/mL 1.5±1.3، (P<0.001). فراد مورد بررسی در سال 1362 و 5/4% در سال 1374،T4 بیشتر از 12.5μg/dL داشتند. T3 بیشتر از 200ng/dL در افـراد مورد بررسـی قبل و بعد از مصرف نمک یددار 4/0 و 5/11% بود. TSH بالاتر از 5μU/ml در سال 1362، 6/0% و در سال 1374 در 9/1% افراد مورد بررسی دیده شد. موارد مثبت آنتی بادیهای ضد تیرویید تغییری نیافت. تعداد افراد مبتلا به کم کاری و پرکاری تیرویید قابل اهمیت نبود. نتایج این بررسی نشان میدهد که مصرف نمک یددار سبب کاهش شیوع گواتر بویژه در سنین پایین و افزایش دفع ادراری ید شده است. همچنین نتایج نشان میدهد که مصرف نمک یددار به میزان40ppm  در این منطقه عوارض جانبی زیانباری به دنبال ندارد.